सूचना

भारते तथा सम्पर्णे विश्वस्मिंश्च अध्यात्मचिन्तायां तदाचरणविषये च विपुलामेव शक्तिमनुप्रवेशयितुं युगेऽस्मिन् श्रीश्रीरामकृष्णदेवः श्रीश्रीमाता सारदादेवी च आविरभवताम् । श्रीश्रीरामकृष्णदेवस्तु उद्वेलैश्वरप्रेम्णः, त्यागस्य, सेवाधर्मस्य, सर्वधर्मसमन्वयस्य च जीवन्तीं मूर्त्तिमादाय जगति समागतवान् । एषैव तस्य अभयवाणी उद्घोषिता जाता, यत् “यस्येदमन्तिमं जन्म तेनात्र (श्रीरामकृष्णभाव-ग्रहणे) नूनमेवागन्तव्यम्” अर्थात् श्रीरामकृष्णस्य जीवनादर्शेन नूनमेव समाकृष्टैः सर्वैः भवितव्यम् ।

युगावतारस्य लीलासङ्गिनी श्रीमाता सारदादेवी च जगद्वासिभिः विगलित-करुणा-मूर्त्तिरूपेण भक्तिमुक्तिदायिमातृरूपेण च समधिगता । श्रीमातुराश्वासवाणीयं यत्, “येषां भारो मया गृहीतः तेषामेकस्यापि यावदवशेषः स्थास्यति, तावन्मम अवकाशः कुत्र ?”

श्रीरामकृष्णदेवः कदाचिदेकान्ते श्रीमातरमवदत् – “इतः परं प्रतिगृहं मम पूजा भविष्यति” इति ।

उपरिष्टात् लिखितां घोषणावलीं समर्थ्य इव स्वामि-विवेकानन्दोऽपि कदाचन भावदशायां भविष्यद्वाणीमकथयत्, यत्, “अस्यैव युगधर्मस्य अग्रगतिः निर्बाधं चलिष्यति सप्ताष्टशतवर्षाणि यावत् । केवलमधुनास्य प्रारम्भ एव” । श्रीरामकृष्णदेवः श्रीजननी सारदादेवी च अन्योन्यभावेन युगधर्म स्थापयितुं संरक्षितु परिवर्धयितुं च अवतीर्णौ जातौ । एतदेव स्वामि-महोदयस्योक्तेः सारार्थभूतम् । अनुदिनमेव सा मर्मवाणी च विश्ववासिभिः सुस्पष्टं हृदयेनावधारिता क्रियते ।

अनेकेषामीश्वरानुरागिभक्तसुधियां विशेषसमुत्साहेन श्रीश्रीठाकुरस्य श्रीश्रीमातुश्च युग्मजीवनीयं प्रणीता । धर्मस्य दर्शनस्य च तात्त्विकी आलोचना अस्य ग्रन्थस्य सीमाबहिर्भूतैव, अतः तयोः जीवनस्या सामान्यं किञ्चित् वृत्तमेव समुल्लिख्य चित्ररूपेण सन्निवेश्य वयं विरताः । इदमेव जीवनचित्रं वस्तुतः कस्यापि मनसि अङ्कितं भविष्यति न वैतद् जानाति केवलमन्तर्यामी ।

“श्रीश्रीरामकृष्णलीलाप्रसंगात्”, “श्रीश्रीरामकृष्णकथामृतात्”, “श्रीश्रीरामकृष्णपुँथी”-पुस्तकात्, “मातुः कथा” नाम पुस्तकाश्च प्रायशोऽस्य ग्रन्थस्य सर्वमेवोपादानं संगृहीतम् । उद्धृतांशोऽपि तेभ्य एव ग्रन्थेभ्यः । एतदतिरिक्तं श्रीश्रीरामकृष्णजीवनविभिन्नांशस्य वैशिष्ट्यसमर्थक-विभिन्न-शास्त्र-ग्रन्थानां साहाय्यमपि गृहीतम् । ग्रन्थस्यास्योत्तरांशे श्रीरामकृष्णसारदा देवी स्तोत्राणि समावेशितानि । प्रत्येकस्तोत्रस्याधोभागे लेखकस्य नामाप्युल्लिखितम् । तेषां कृतेऽस्माभिः धन्यवादा विज्ञापिताः । कलिकता-श्रीरामकृष्णवेदान्तमठस्य कर्तृपक्षस्य विशेषानुमतिक्रमेण स्वामिश्रीमदभेदानन्दविरचितं “जगद्गुरुश्रीरामकृष्णस्तोत्रम्” “श्रीरामकृष्णाष्टकम्” “श्रीमत्याः सारदादेव्याः स्तोत्रम्” इति स्तोत्रत्रयमत्र संयोजितम् । तस्य वेदान्तमठस्याधिकारिण उद्दिश्य धन्यवादाः विज्ञापिताः । “श्रीरामकृष्णोपदेशद्विशती”-नामकान्तिमाध्यायो ग्रन्थस्यास्योपयोगितां वर्धयिष्यति ।

साधारणचेष्टायामस्यां ये खलु साहाय्यं कृतवन्तः तान् सर्वानेव प्रति हार्दिकान् धन्यवादान् विज्ञापयामः । श्रीरामकृष्णस्य श्रीश्रीमातुश्चेद् जीवनालेख्यं यदि कस्यापि मनसि अङ्कितं स्यात् एवं इतोऽधिकं ज्ञातुमुत्सहते कश्चित् तदा आत्मानं धन्यं मन्ये । इति

विनीतः
स्वामी अपूर्वानन्दः