श्रीसारदादेवीस्तोत्रम्

श्रीसारदास्तवः

“बाँकुडा”-मण्डले वङ्गे “जयरामाख्यवाटिका” ।
        ग्रामस्तत्राग्रही जन्म “सारदा” शारदा स्वयम् ॥१॥

“रामचन्द्रः” पिता, “श्यामा-सुन्दरी” जननी तथा ।
        आद्यसन्तानरूपेण तयोरेषा ह्यभूत् सुता ॥२॥

कदाचिज्जननी तस्या देवदर्शनवाञ्छया ।
        जगाम “शिहडे” ग्रामे पतिभक्तिपरायणा ॥३॥

परावर्तनकाले तु स्वग्रामनिकटस्थिते ।
        देवालये गता चैकवृक्षच्छायां समाश्रिता ॥४॥

विचित्र: पवनस्तस्या उदरं प्रविवेश ह ।
        तयाऽनुभूतं तत्रैव गुरुत्वं स्वोदरस्य तु ॥५॥

तदोपविष्टा सा देवी साश्चर्येदं व्यलोकयत् ।
        एका षड्वर्षदेशीया बालिका चातिसुन्दरी ॥६॥

कौशेयवस्त्रं बिभ्राणा वृक्षशास्त्रात आगता ।
        स्वकीयौ कोमलौ हस्तौ तस्याः कण्ठे समार्पयत् ॥७॥

प्रोवाच – “मातस्ते गेहमागमिष्याम्यहं ध्रुवम् ।“
        निशम्येति भयार्ता सा मूर्छिता न्यपतद्भुवि ॥८॥

तामुत्थाप्य समानिन्युः स्वगृहं तत्कुटुम्बिनः ।
        सुन्दरी बालिका सैव तस्या उदरमाविशत् ॥९॥

दिवसेभ्यः कतिभ्यश्चित् पूर्वं निद्रावशंवदः ।
        ऋषिकल्पः पुण्यकर्मा रामचन्द्रसुधीरपि ॥१०॥

स्वप्ने ददर्श – “हेमाङ्की बालिकां चातिनिर्मलाम् ।
        कण्ठे तस्य समाश्लिष्टां बिभ्रतीं रूपमद्भुतम्” ॥११॥

देवीं तां मन्यमानोऽसौ रामचन्द्रोऽतिविस्मितः ।
        पप्रच्छ – “बाले काऽसि त्वं ममानन्दविवर्धिनी” ॥१२॥

अधरीकृत सद्वीणास्वरेण स्वस्वरेण सा ।
        जगाद तं महात्मानमतिविस्मयसंयुतम् ॥१३॥

"अहमस्मि महाभाग ! लोकमाता समुद्रजा ।
        आगता तव गेहेऽहं लोककल्याणकारिणी ॥१४॥

विदुषो रामचन्द्रस्य गृहे प्राप्य निजं जनुः ।
        ववृधे शनकैर्बाला शुभ्रेव शशिनः कला ॥१५॥

एकदा “शिहडे” ग्रामे धार्मिको ह्युत्सवोऽभवत् ।
        देवः श्रीरामकृष्णोऽपि तत्राभूत् समुपस्थितः ॥१६॥

उत्सवं द्रष्टुकामैश्व स्वजनैर्दैवयोगतः ।
        अजातदन्ता बालेयं नीयमानाऽभवत्तदा ॥१७॥

विनोदार्थमसौ पृष्टा – “कः पतिस्ते भविष्यति ?” ।
        प्रसार्य बाहू सा शिश्वी रामकृष्णमदर्शयत् ॥१८॥

शनैः प्रवर्धमानायास्तस्या विविधकर्मसु ।
        नित्यं साहाय्यमाचेरुर्विचित्रा देवकन्यकाः ॥१९॥

षष्ठे वर्षे प्रविष्टाया रामकृष्णेन वै सह ।
        मैथिल्या इव रामेण तस्या जातः करग्रहः ॥२०॥

दशां विचित्रामाकर्ण्य युवती सा जनेरिताम् ।
        पत्युः श्रीरामकृष्णस्य चैकदा खिन्नतां गता ॥२१॥

गङ्गास्नानमिषेणैषा समागाद्दक्षिणेश्वरम् ।
        अध्वश्रमपरीताऽभूत् ज्वरवेगप्रपीडिता ॥२२॥

रात्रौ स्वप्ने समागत्य तदानीं भवतारिणी ।
        तस्याः शिरसि पस्पर्श कोमलेन करेण च ॥२३॥

तदाऽपृच्छदसौ “का त्वं ?” तामुवाच महेश्वरी ।
        “तवाऽस्मि भगिनी, त्वां च नीरोगां कर्तुंमागता” ॥२४॥

ततः प्रातः प्रसन्ना सा पित्रा सार्धं शुचिस्मिता ।
        दक्षिणेश्वरमागत्य ददर्श नीरुजं पतिम् ॥२५॥

पतिप्रिया पतिप्राणा पतिसेवापरायणा ।
        स्वपुत्रानिव सद्भक्तान् सेवया पर्यंतोषयद् ॥२६॥

बहुधा स्नानकाले तु बालिकाभिर्वृता पथि ।
        “का इमा” इति सन्देहे “देव्यस्ता” इत्यमन्यत ॥२७॥

इत्थं बहुषु कालेषु देवीभिर्याऽऽवृताऽभवत् ।
        तां नमामो वयं मूर्ध्ना “सारदां” शारदोपमाम् ॥२८॥

कदापि षोडशीं मत्वा कदा त्रिपुरसुन्दरीम् ।
        श्रीरामकृष्णदेवेन बहुशो दक्षिणेश्वरे ॥२९॥

सर्वोपचारैः सम्पूज्य स्तुतिभिर्या प्रसादिता ।
        तां वयं “सारदां देवीं” मातरं सादरं नुमः ॥३०॥

पत्युः प्रयाणेऽपि च या तदाज्ञावशवर्तिनी ।
        परित्राणाय भक्तानां स्वां तनुं पाञ्चभौतिकीम् ॥३१॥

विससर्ज न, सूक्ष्मेण देहेन समवस्थितम् ।
        पतिं सर्वत्र पश्यन्ती तां देवीं प्रणता वयम् ॥३२॥

“विवेकानन्द”-प्रभृति शिष्या ये लोकविश्रुताः ।
        यस्याश्चरणजां धूलिं वन्दयित्वा स्वमस्तकैः ॥३३॥

सर्वत्रैवात्र संसारे संप्राप्ता विजयश्रियम् ।
        महता भक्तिभावेन तां देवीं “सारदां” नुमः ॥३४॥

“या देवी सर्वभूतेषु मातृरूपेण संस्थिता ।
        नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः” ॥३५॥

पण्डितश्रीगोपालचन्द्रचक्रवर्तिवेदान्तशास्त्रिणा विरचितः श्रीसारदास्तवः समाप्तः ।

❀ ❀ ❀